På lemenmarsj mot gud?

Eivind Tjønneland har beskylt deg og andre norske forfattere for å være "på lemenmarsj mot gud." Hvordan opplever du denne påstanden? Og hva er ditt personlige forhold til Gud/kristendommen? Mvh Håvard Houen
Håvard Houen

Håvard, dette har eg nyleg svart på, det var truleg eit liknande spørsmål frå ein annan, så viss du blar litt, finn du svaret, Jon

Humor

Kor viktig er humor for skrifta di, eg tenker t.d. på barnebøkene dine (som er ei fryd å lesa). Helsing Mona
mona grenasberg

Mona, eg begynte som ein ganske tragisk forfattar, og rundt 1990 (!) slo det nok over, og eg blei det eg nok er, ein typisk tragikomisk forfattar. Eg prøver derimot aldri å skrive morosamt, eller humoristisk, for det blir håplaust platt, eg skriv ope og ærleg, og komisk blir det, og tragisk, Jon

Showing/telling/writing

Hei jon Du skriver i essayet "Frå showing via telling til writing" at romanen er i bevegelse, og du beskriver en bevegelse mot det du kaller skriftromanen. Jeg velger å se denne "skrivaren" du etablerer som en posisjon: "skrivaren er tilstades [i romanen] gjennom sin egen retorikk og ikkje gjennom utsegner om sin egen retorikk". Det står videre at denne posisjonen gjør krav på: "Gud som megasjonen av det writing er". Du sier senere i intervju med Alf van der Hagen at du har oppgitt lesningen av litteraturteori som utgangspunkt for egen skriving; dette er kanksje også en bevegelse i romanen; er det gud som er din samtalepartner i skrivingen idag? Altså; nå, idag, hvordan ser du på forholdet mellom teksten, Gud og fortelleren?
Arne Skaug Olsen

Arne, eg pleier å seie at eg har skilt meg frå litteraturteorien, og meiner med det at eg framleis har eit forhold til den, men eit problematisk og distansert forhold. Den gud eg har skrive om har aldri vore ein slags identitet, eller eit slags subjekt eller noko slikt, meir det motsette: ikkje-identitet, rørsle, skilnad - ikkje-meining heller enn meining, for å seie det slik,¨ Jon

nok anerkjennelse?

synes du du som forfatter og dramatiker får nok oppmerksomhet og anerkjennelse i norge i dag? Eller sitter du med inntrykk av at samfunnet helst vil ha en tabloidisert TV2-hverdag?
Svenn

Svenn, personleg får eg nok anerkjenning (og vel så det). At samfunnet nok helst vil ha ein tabloidisert røyndom, er jo noko anna (det gir jo ein slags tryggleik til livet, som litterature ikkje gir, i alle fall ikkje min), Jon

punktum

jeg fant 4-5 punktum i boka di. hvorfor ikke færre eller flere punktum? er døden et punktum?
platony

Platony, eg tenkjer ikkje at det skal vere eller ikkje vere punktum, viss flyten gjer at det passar å ha punktum, så set eg det, viss flyten seier at det ikkje skal vere punktum, så lar eg det vere. Teiknsetjinga er veldig viktig når du skal skrive fram historier, som så å seie skal flyte fram, Jon

Hei Jon, kvifor er det så mange 'ladningar', som du seier, i det nynorske språket, og i dei vestnorske bygdene? Er det naturen eller språket? Og er det ein samanhang mellom naturen og språket? Ellers: Takk for lesaropplevingar med mykje gåsehud. Helsing Gro
Gro

Gro, eg trur det har både med natur og kultur og språk å gjere, sjølvsagt, det har med isolasjon og med reising å gjere, med alt mulig. For meg har nynorsken i seg ein slags lyd, som tar vare på noko av dette. Og dermed også tar vare på genearasjonars røynsler. (Ein gong sa eg at eg skreiv nynorsk i solidaritet med bestemor mi, det var den viktaste grunnen!) Heiner Müller, austtysk dramatikar, seier ein stad at nivået i ein kultur viser seg i korleis ein tar vare på dei døde. Og språket tar jo vare på dei. Slik også for eksempel gamle hus gjer det (ein annan ting eg er veldig glad i og opptatt av), Jon

Bibelen

Takk for at du bruker tid på å skrive. Håper du får stipend fra staten! Hva er din favoritthistorie i Bibelen?
Sebastian

Sebastian, det er vanskeleg å trekke fram ei historie eg liker best i Bibelen, men den der Jesus driv vonde ånder bort frå menneske og inn i grisar, ja den er jo kosteleg. Og fine tankar i Bibelen: at ordet (logos) var der i byrjinga (som der står i min Bibel) og tanken om at Gudsriket er inne i menneska, Jon

Gitar.....

Hei Jon Olav. Så blei du forfattar og ikkje den nye Jimi Hendrix - du som var so hekta på gitaren i ungdommen. Har du halde vedlike gitarspelinga? Odd-Egil
Odd-Egil Heradstveit

Hei Odd-Egil! Kjekt å få eit vink frå deg, det var lenge sidan sist. Håper du har det bra, Jon

For traurigt Fosse!

Eg er en lærerstudent som finn bøkene dine interesanne. Men kvifor må dei vere så triste? Men eg likar at du skriv frå grobunnen av ditt hjarte. Ein finn ikkje alltid orda, ein blir ordløs, og såleis opplev eg møte mitt møte med dykkar litteratur.
Tor Førde

Tor, eg skriv ofte trist, ja, og eg trur litteratur har noko med ei slags sorg å gjere (i alle fall for den som skriv). Kvifor det er slik, veit eg ikkje, Jon

Nynorskhatet

Er du oppteken av språkpolitikk, til dømes debatten om å fjerne obligatorisk sidemål i skulen? Kva tenkjer du om folk som skriv bokmål når det er nynorsk som er hovudmålet deira? Kor lenge trur du vi vil ha to offisiell skriftspråk her i landet? Denstorehans
Hans Schei

Hans, eg skriv nynorsk, og eg er opptatt av at språket mitt skal leve og overleve, men samstundes kan eg jo forstå at det er mange som slett ikkje klarer å lære det (for det er ikkje nødvendigvis så lett å lære seg nynorsk) og eg trur dessverre at mange av dei som skal undervise i nynorsk sjølv nesten ikkje kan språket (eller slett ikkje kan det). Kva ein bør gjere og ikkje for å sikre at nynorsken ikkje forsvinn, veit eg ikkje heilt, men berre å ta den ut or skolen er vel ikkje rett, det er det vel neppe heller å berre halde fram som før, Jon Jon

Geografi og litteratur

Det er vel ingen tvil om at det finnes en sammenheng mellom geografi og litteratur, slik det er sterke, men uklare forbindelser mellom liv og diktning. Hva betyr geografi for ditt forfatterskap? Finnes det en typisk vestnorsk litteratur? Vestkantgutt
Preben Sundt

Kjære Preben, ja! Det eg skriv opplever eg er knytt til eit eller anna eg forstår som vestlandsk, og som har med regn og mørker og fjordar og fjell å gjere, med sterk tru og sterk drikking, liksom. Men dette, det vestlandske, liknar jo veldig for eksempel på det eg opplver som det irske (og eg har budd ein vinter på vestkysten av Irland), derimot er det ganske forskjellig frå det eg opplever som det austnorske. Men for eit fransk blikk trur eg det vestlandske og det austlandske verkar veldig likt, så slik er nok det, Jon (som begynner å bli lei av å skrive alt godt! til sist, men meiner det likevel)

Johannesevangeliet

Är det meningen att man skall tänka på Johannesevangeliet när man läser "Morgon og kveld". Eller varför heter Johannes Johannes? (och Peter Peter, och båten är full av fisk(krabba), och...)
Kettil (Stockholm)

Ketttil, eg meiner ikkje at ein treng tenkje på f eks Johannesevangeliet (men det kan jo vere nærliggande å gjere det), namn som Johannes og Peter er jo bibelske namn ja, men det er også ganske vanlege namn (eg kjenner fleire med slike namn, og sjølv så heiter eg jo Jon, og det kjem jo av Johannes), Jon!

Om å skrive dramatikk

Hei Jon Jeg forstår det slik at du var etablert som skjønnlitterær forfatter før du begynte å skrive dramatikk. Kan du si litt om hvordan den overgangen foregikk? Var det lett å ta din literære forfatterstemme over på scenen (hvis det nå er det du føler du har gjort)? Hadde satsningen på norsk dramatikk ved DNS i Bergen noen betydning for at du kom i gang med dramatikken? Hvor lang tid bruker du for å jobbe frem et helaftens skuespill? Jobber du i ett til stykket er ferdig, eller har du flere tekster du jobber med parallellt? mvh Christopher G.
Christopher

Kjære Christopher, då eg skreiv det første stykket mitt, hadde eg alt skrive prosa og lyrikk i omtrent ti år, og langt på veg trur eg at grunnen til at det fall så lett for meg å skrive dramatikk, var at eg der kunne føre saman mykje av det eg hadde skrive meg fram til i romanar og dikt. Men så enkelt er det heller ikkje, fordi dramatikk er ein sjanger heilt ulik alle andre sjangrar. DNS-satsinga var noko viktig, i den forstand at Kai Johnsen blei dratt inn i det, og i sin tur var det han som fekk meg til å begynne å skrive for teater. Den tid arbeidet tar: det varierer mykje. Men generelt må eg nok seie at det tar lengre og lengre tid. (Men det har nok også godt veldig fort.) Eg må alltid arbeider berre med ein større tekst om gongen, alt godt, Jon

nokre spørsmål

jeg har lest morgon og kveld og ble veldig facinert. din stil er bare genial. suggerende. gratulerer med et veldig godt håndverk. så noen spørsmål: 1. jeg lurer på hvordan du arbeidet når du skrev denne roman 2. å finne sin stemme er liksom alfa&omega. hvordan skal jeg finne min stemme? noen råd? jeg blir fort en kopi. en suppe av stemmer man har hørt før. 3. hvilket forhold har du til norsk samtidslitteratur? 4. hvorfor er du så produktiv?
platony

Eg begynte å skrive Kjære, så har eg i alle fall skrive Gode ein gong, og Hei ein gong, men altså Kjære Platony, eg synest det er veldig vanskeleg å seie noko allment om det å skrive. Sjølv må eg vere edru, ha minst ei veke til samla skriving, så må eg ha det roleg og stabilt rundt meg, ja gjerne litt kjedeleg, viss eg så kan sitje og sjå mot sjø medan eg skriv, har eg det eg treng. Eg liker elles også at rommet rundt meg er så godt som tomt når eg skriv (viss det går an å få til). Elles er jo skriving veldig enkelt, det er berre det sjølv og så noko du skriv på eller med. Eg trur ikkje ein skal prøve å skjule for seg sjølv at det er så enkelt, Jon ps: Eg trur ein må skrive seg fram til si eiga stemme, dei fleste må vel det i alle fall

Gullalder?

Kva synes du om den nye såkalla "gullalderen" i norsk litteratur - er du einig i at på samme vis som det i "Melancholia" er mange "malarar som ikkje kan male", no er flust av "forfattarar som ikkje kan skrive"?
Mona Grenasberg

Ja. Eg meiner at det blir utgitt svært mange dårlege norske skjønnlitterære bøker (og sikkert òg svenske, danske osv, men det veit eg ikkje noko om). Gode forfattarar finst det ikkje så mange av (men mange nok, for den del), Jon

inspirasjoner

Hvilke dramatikere og andre har betydd mest for din utvikling, inspirasjon eller irritasjon? Hva kreves for å utvikle seg kunstnerisk?
Sigrid Marie Refsum

Beckett og Ibsen. Men det er Tsjekhov (kan vel også skrivast slik) eg liker aller best. Skal ein skrive godt, må ein i alle fall stole på sitt eige språk, og på rørsla i det (om det går an å skjøne kva eg meiner) alt godt Sigrid Marie, Jon

biografi

heihei nå har jeg fått negat. svar på dette spørsmålet fra: tore renberg ( hadde ingen forståelse) torgrim eggen ( hadde ingen forståelse) Nils johan ringdal ( snakket om selvet!) scruella deville (mente jeg burde vente) Nå må du snu trenden. Jeg holder på å skrive en biografi. En selvbiografi, og så skal en forfatter skrive en autorisert biografi. Verden trenger denne biografien om meg. det er sant. det er på tide. virkelig. har du tid? kan du gjøre noe slikt? ( elsket forresten boken om,der forsvant navnet ut av hodet mitt, Lars Hertervig.) ta gjerne kontakt. vennlig hilsen
Leif Magne Tangen

Gode Leif Magne, nei eg skriv berre dikt og forbanna løgn (sjølv om det kan sjå ut som noko anna), og eg får ikkje til å skrive godt, viss eg må skrive om eit emne, alt godt, Jon

Beckket eller Bibeln

Vad gör dig mest förundrad: Beckett eller Bibeln? (förundrad=stumt förvånad)
Kettil (Stockholm)

Eg veit ikkje kva eg skal svare, Jon

Språkmystik eller barnatro?

"Morgon og kveld" är egentligen en omöjlig bok. När Johannes dör når han ett tillstånd där det - enligt hans ledsagare Peter - inte finns några ord. Trots detta är den döde Johannes tankar - som utgör en stor del av texten - lika verkliga som dottern Signes. (de två världarna möts) Är romanen ett försök att ge språk åt det omöjliga, att ge röst åt det mirakel som inte går att fånga i ord? Eller är det ett uppvisande av en enkel(icke- språkorienterad) barnatro: att livet efter detta är konkret existerande och något vi inte behöver vara rädda för att prata om?
Kettil (Stockholm)

Kjære Kettil, ja romanen er eit forsøk på å gi språk til det umulige, og eg meiner vel at all litteratur, viss den er god, prøver på det. Og at dette umulige har med våre innlysande grenser som menneske å gjere, ramma inn av fødsel og død, har med sprenging av desse å gjere, ja det er vel slik? Som det står i romanen, når Johannes og Peter er på veg bort, ja då forsvinn språket. Dermed blir det feil for meg å seie at eg trur på eit liv etter livet. Liv og død, er jo mosetnader (og dermed sjølvsagt uskiljelege). Eg påstår, spør du meg, Jon, ingenting om noko. Kanskje gjer romanen min det, men det er noko anna, Jon

Hunder

Hei Jon Fosse. Hadde egentlig tenkt å stille deg to kjappe spørsmål (Tror du på Gud? Har du hund?), men vil isteden stille deg et spørsmål om hunden i den fine fortellingen "Og så kan hunden komme". Jeg har lagt merke til at det forekommer ikke så rent få hunder i det du skriver: i diktene dine, i prosaen og i barnebøkene. (Riktignok ikke i dramatikken, det skyldes vel rent scenetekniske hensyn? En dårlig dressert hund kunne jo forville seg inn blant publikum eller finne på å bite en av skuespillerne) Nå forekommer det meg at hunden ikke alltid er "berre ein hund" i disse tekstene. Særlig i lyrikken synes hundene dine å være utstyrt med metafysiske, ja nærmest religiøse trekk. Og nå lurer jeg på om også den drepte hunden i "Og så kan hunden komme" bør leses som et bilde på noe guddommelig, i dette tilfellet en død Gud, slik at ventingen blir en slags eksistensiell venting á la Becketts venting på Godot. Gleder meg forresten til å lese din nye bok. Hilsen Asbjørn.
Asbjørn Stenmark

Kjære Asbjørn, ja hunden er eit ganske stort emblem (eller kva ein no skal kalle det) i skrivinga mi. Nett kva den betyr, veit eg ikkje. Men slik er det jo å skrive. Noko betyr veldig mykje, slik kjennest det ut, men nett å seie kva det betyr er vanskeleg. Eg trur likevel at hunden har noko med språklaus forståing å gjere, og eg prøver vel kanskje å nærme meg, å skrive fram, ei slags språklaus forståing (for eksempel i pausane i stykka). Når dette er sagt, høyrest det litt feil ut. Eg trur vi må vere opptatt av noko, vente på noko, på Hunden, på Gud, på Kjæasten, på Godot. Alt godt, Jon

foam

hei eg spelar i band. du spelar jo gitar. gruppa vår heiter foam og me spelte i askøyhalen for ein månad sidan. høyrte du oss. askøy er jo di favorittøy. har du nokre tips til ein 30-åring som vil verta bedre på gitar? bør eg lesa bøkene dine? arild
arild gjørøy

Kjære Arild, ja eg er gammal gitarist, men det er lenge sidan eg gav opp det der. Det der med at Askøy, som sikkert er ein fin plass, er mi favorittøy, ja ja, eg har vore der ein gong, sant å seie. Eg kan ikkje spele gitar sjølv, så dermed kan eg ikkje gi deg gode råd om det (for viss du ikkje kan noko sjølv, bør du ikkje fortelje andre korleis dei skal gjere noko - sjølv om nett det jo er veldig vanleg), alt godt, Jon

strandebarm

ettersom eg skjønar er du fødd og oppvaksen i strandebarm. er ikkje det ei liknande bygd som austevoll, mi heimbygd? har oppveksten din hemma deg som forfattar? eg jobbar i forsikring og tykkjer at det er litt hemmande med ei sånn bakgrunn. dei skjønar meg ikkje, liksom? har du hatt liknande problem?
Ivar Haugland

Kjære Ivar, nei eg meiner at oppveksten min i eit tett bygdesamfunn, med det språk og dei ladningar som der er, har vore bra for meg. Om ikkje for meg personleg, så i alle fall for skrivinga mi, Jon

Voner for nynorsk lyrikken

Du les sikkert mykje av det nye som kjem av norsk samtidslyrikk. Eg undrast om du stundom finn stoff som gjer deg oppstemt og glad eller som tennar ei von?
Finkel

Finkel, sant å seie les eg ikkje så mykje ny litteratur lenger, men derimot gjerne eldre litteratur (både nynorsk og unorsk, mest det siste), Jon

Filmatisering

Eg jobba på produksjonen Naustet som vart spelt inn i Fusa, og lurar på om du var fornøgd med Trygve Hagen sin jobb, og den andre filmen han laga over dine verk ?. Ellers kan det nevnast at Stengd Gitar er favoritromanen min, for der kun eg identifsera meg med karakteren, det har eg diverre problem med i dine seinare verk ?
Kurt Olav Helle

Hei Kurt! Kjekt å høyre frå deg. Ja eg synest filmen til Trygve blei fin, eg. Og Trygve har jo laga ein kortfilm eller to til, det eg veit, elles ikkje noko. Bortsett frå filmatisering av Namnet, då, alt godt, Jon

S'en i "Ein sommars dag"

Denne tittelen er så vakker. Den s-en gjer alt. Den viser at du er ein ekte vestlandsdiktar (= diktar som kjem frå vestlandet). Men kva ligg det for deg i at du skrev "sommars" istaden for "sommar" ?
Leif Silli

Hei der igjen! Det er s-en som gjer tittelen, og strengt tatt er vel betydningsskilnaden at ein sommardag er nett det, medan Ein sommars dag er dagen ein sommar har, eller eig. Eg er elles her innom Shakesepare: a summer|s day, som han skriv (teiknsetjinga på pc er ubegripele!), Jon

Inspirasjon

Hvor henter du inspirasjonen fra når du skriver? Hvordan uttrykker du deg helst?
Ole Andreas Sandberg

Kjære Ole Anders, inspirasjon kjem av sjølve skrivinga, eller den kjem ikkje. Eg bruker ikkje ordet sjølv, men derimot er det jo klart at det må ta av, løfte seg, skrive seg sjølv nesten, for at det skal lette, alt godt, Jon

Kva med Nisus Writer ?

Du nyttar jo Macintosh. Men kva slags teksthandsamar nyttar du ? Går det i "the evil emipire" der eller nyttar du Nisus Writer ?
Leif Silli

Kjære Leif, ja eg er stor Mac-fan, og med god grunn (merkar eg no, her eg sit med ein PC - sjølvsagt har ikkje Dabladet nokon Mac), og det tekstbehandlinsprogrammet eg har likt best, er nok den siste versjonen av WordPerfect på norsk, men det programmet er jo nedlagt, så dermed liker eg nok best å skrive på ClarisWorks 5 (AppelWorks 6 var ein skuffelse), men Word 98 er faktisk òg eit godt program. Elles har Appel komme med ei fantatisk maskin og ein utruleg skjerm nyleg (Cuben og den nye flatskjermen. Ja spørsmålet ja! Eg har også brukt Nisus, men aldri blitt fortruleg med programmet, Jon Jon

fosses drama

Hvor mange skuespill har Fosse skrevet alt i alt til nå, og hva er tittelen på disse?
May-Kristin Pedersen

Kjære May-Kristin Det er omtrent femten, og titlane kan du finne om du søker opp ei av heimsidene som er laga på meg (ikkje alle, men dei fleste titlane står der, og dei stykka som ikkje er førte opp der, er enno ikkje offentleggjorde), Jon

Dramatikk takk

Hei, Jon! Du begynte å skrive dramatikk som en del av Tom Remlovs satsingsprosjekt på ny norsk dramatikk på DNS etter det jeg har forstått. Måtte du overtales eller fölte du en dragning til dramatikken? Tror du man kan få flere (evt. etablerte forfattere) til å skrive dramatikk? Og i så fall hvordan? Det må selvfölgelig väre deilig med internasjonal anerkjennelse for dramatikken, men föler du det personlig mer tilfredsstillende og forlösende med andre genre eller gir de forskjellige dimensjoner? Föler du selv at du er bundet opp til visse dramaturgiske mönstre, eller synes du at du kan skrive relativt fritt for scenen også? Til slutt: Er det rart å se andres tolkninger av din tekst på scenen? Lykke til videre! Axel Aubert
Axel Aubert

Kjære Axel, Eg måtte nok overtalast til å skrive dramatikk, men når eg først hadde gjort det ein gong, forstod eg jo at det var ein sjanger som passa fint for meg. Kai Johnsen, som var den som fekk meg til å begynne å skrive for scenen, arbeidde i Bergen då Tom var der, så i så måte har Bergensprosjektet vore viktig. Ulike sjangrar gir forskjellige rom og innsikter og gleder, men sant å seie føler eg meg veldig heime i dramatikken (kva det no enn er). Det er veldig klare ramme, synest eg, når ein skriv for teater. Og dei rammene, i tid, i rom, i tekstlengd osv, liker eg godt. Teater er, for meg, ei i seg sjølv minimalistisk kunstform. Og eg er også i meg sjølv ein slags minimalist. Slik sett passer jo scenen og eg godt saman. Eg liker godt å sjå andres tolkingar, det får meg på ein nesten pervers måte til å føle meg trygg, alt godt, Jon