Melder seg ut av krigen: «Men før eg trekkjer meg ut av kampsona, ser eg meg tilbake, og der, midt i krysselden, står ein våt liten nisse. Han har visst blitt kasta ut med badevatnet. Eg tek han i handa og leier han med meg. Hopp opp på lasset mitt att du, seier eg. Det har vore så kjedeleg utan deg.» Foto: Privat
Melder seg ut av krigen: «Men før eg trekkjer meg ut av kampsona, ser eg meg tilbake, og der, midt i krysselden, står ein våt liten nisse. Han har visst blitt kasta ut med badevatnet. Eg tek han i handa og leier han med meg. Hopp opp på lasset mitt att du, seier eg. Det har vore så kjedeleg utan deg.» Foto: Privat Vis mer

DEBATT

Nissen på lasset

Eg gjev full honnør for den ustoppelege kampen Tjomlid førar mot fordomsfulle religionar, sprø konspirasjonsteoriar og skadelege kvakksalvarar. Men eg melder meg ut av krigen. Eg saknar nissen min.

Hei, denne artikkelen er over ett år gammel og kan inneholde utdatert informasjon
Eksterne kommentarer: Dette er en debattartikkel. Analyse og standpunkt er skribentens egen.
Publisert

Mannen min elskar Gunnar Tjomlid. Eg forstår han godt, eg svermar for han sjølv frå tid til tid. Han er eit unikum. Eit oppkome av rasjonalitet. Gjennom bloggen sin held han domedag over alt som luktar av kvakksalveri, religiøst skrulleri, konspirasjonsteoriar og anna fjas. Han er slik ein presis korreks i kvardagen, alltid sakleg, knusktørr og likevel vittig. Tenkjer godt og skriv godt. Kjem meg alltid i forkjøpet og dundrar fakta i hovudet på meg før eg får sagt Snåsa.

Vi hadde gardshund då eg var lita, den typen som stakk av og sprang etter bilane. Ein gong han vart borte, ringte vi ein lokal synsk mann. Hunden kjem att om to dagar, sa han. Hunden låg påkjørt og daud i ei grøft. Det var den første knekken. Då Banana Airlines midt på 80-talet hadde konsert på Fagernes, bad eg intenst til Gud om å få reise, men vart ikkje bønhøyrd. Far min trassa Gud. Det var den andre knekken. Og slik heldt det fram. Likevel har eg alltid hatt ein hang til det alternative. Eg har vore hjå spådamer på tivoli, har lagt meg på benken hjå akupunktørar, homeopatar, osteopatar, til og med healerar. Utan å vera skikkeleg sjuk. Berre nyfiken. Heilt til eg møtte Tjomlid. No er eg ikkje nyfiken lengre. No veit eg betre.

Vi er på god veg til å bli frelste av Tjomlid, mannen min og eg. Eg elskar å få vaska topplokket med rein salmiakk. Ut fyk tussar og haugafolk, demonar og spøkelse. Med Folkeopplysning har eg saumfart kvar ein krok etter englestøv, tømt ånden ut av flaska og måla over fanden på veggen. Eg har kvitta meg med alle nykker om stjerneteikn og draumetyding. Nu tenner Tjomlid alle lys så ingen krok er mørk.

Men det hender dei prøver å snike seg inn att. Det hender fingeren stoppar opp litt når eg streifar innom Åndenes Makt. Eg kompenserer med å riste litt i fjernkontrollen og seie til mannen min at vi nok må skifte batteri snart. Somme gonger har eg kome halvvegs i nyttårshoroskopet før skamma veltar over meg. Midt i julestria tok eg meg sjølv i å synge På låven sitter nissen. Som sagt elskar mannen min Tjomlid. Iblant refererer eg ei eller anna røvarhistorie eg har høyrt, noko som er litt fantastisk, litt utruleg, eit bitte lite stykkje kvardagsmagi kanskje. Då høyrer eg ofte ei svak mumling, og to minutt seinare seier det pling i innboksen. Ein link til eit blogginnlegg av Tjomlid og eg er parkert.

Då dotter mi skulle slutte med smukk i ein alder av tre, fekk ho ei innføring i skeiv tannstilling. Dei andre ungane la smukkane ut i skogen så trollungane skulle arve dei, eller dei sendte dei til ein smukke-fe som kom med gåver i byte. Idiotar altså. På julegateopninga var det dotter mi som reiv skjegget av handelsstandsnissen med eit triumferande brøl medan dei andre ungane sprang gråtande til mor og far. Realitetsorienteringa lenge leve.

Og det vart ingen dorull-nissar i år. Det vart eit lite, human-etisk demonstrasjonstog i resirkulert papp.

Eg hadde ein gong ei grandtante som trudde på mirakel. Ho trudde også på haugafolk, kaffigrut og synske. Ho fortalde at ho hadde ganda magesjuke på ein fyr ho ikkje likte, han hadde rennemage i dagevis, humra ho. Eg digga henne. Eg spurde om ho verkeleg trudde på alt dette. Ho såg på meg gjennom lyseblå Pall Mall-røyk og lo litt. Det er kanskje berre tull, men fri og bevare for eit kjedeleg liv det ville vorte om ein ikkje skulle tru på noko, sa ho og skakka litt på hovudet. Ja, fri og bevare.

Eg svermar framleis for Tjomlid og alle andre som hevar fanene for vitskap og fakta. Eg blir gjerne med i korstoget, ups, toget, meiner eg, mot fordomsfulle religionar, sprø konspirasjonsteoriar og skadelege kvakksalvarar. Eg gjev full honnør for den ustoppelege kampen han fører, men eg kjenner at eg iblant trøytnar litt på dette sinnet.

- Bedragarar, løgnarar, sjarlatanar, kallar han dei. Alt dei står for er motbydeleg, kvalmt, kynisk, juks og bedrag. Og så får han tilbake i fullt monn. Alternativrørsla viser si verste side i møte med Tjomlid. No har dei visstnok prøvd å fjernheale han. Det er krig.

Eg melder meg ut av krigen. Eg greier likevel ikkje å gå heilhjarta inn korkje i det eine eller det andre. Det er nok av reelle krigar i verda om ein ikkje også skal kjempe mot Snåsamannen og englestøv. Men før eg trekkjer meg ut av kampsona, ser eg meg tilbake, og der, midt i krysselden, står ein våt liten nisse. Han har visst blitt kasta ut med badevatnet. Eg tek han i handa og leier han med meg. Hopp opp på lasset mitt att du, seier eg. Det har vore så kjedeleg utan deg.

Lyst til å diskutere?

Besøk Dagbladet debatt!

Vi bryr oss om ditt personvern

dagbladet er en del av Aller Media, som er ansvarlig for dine data. Vi bruker dataene til å forbedre og tilpasse tjenestene, tilbudene og annonsene våre.

Les mer