DEBATT

Debatt: Nav-skandalen

Å ikkje sjå skogen for bare trær

Hovudårsaken til at nordmenn i arbeidsfør alder mottar trygdeytingar er dårleg helse. Men det har tydelegvis Nav gløymd – eller fortrengt – i jakta på trygdesvindel.

HELSE FØRST: Når helseproblema ikkje vert tillagt særleg vekt, opnar det opp for alternative forståingar, slik som feil kompetanse og lav arbeidsmotivasjon. Eller kanskje han/ho berre er ute etter å utnytta ordningane, skriv innsendarane. Her er Nav-direktør Sigrun Vågeng på veg ut etter eit møte med arbeids- og sosialminister Anniken Hauglie (H) i Oslo 14. november. Foto: Håkon Mosvold Larsen / NTB Scanpix
HELSE FØRST: Når helseproblema ikkje vert tillagt særleg vekt, opnar det opp for alternative forståingar, slik som feil kompetanse og lav arbeidsmotivasjon. Eller kanskje han/ho berre er ute etter å utnytta ordningane, skriv innsendarane. Her er Nav-direktør Sigrun Vågeng på veg ut etter eit møte med arbeids- og sosialminister Anniken Hauglie (H) i Oslo 14. november. Foto: Håkon Mosvold Larsen / NTB Scanpix Vis mer
Hei, denne artikkelen er over ett år gammel og kan inneholde utdatert informasjon
Eksterne kommentarer: Dette er en debattartikkel. Analyse og standpunkt er skribentens egen.
Publisert
Sist oppdatert

I etterkant av Nav-skandalen har fokuset primært vore på juridiske aspekt, og kven som er ansvarlege. Det er sjølvsagt viktig å setja lys på desse spørsmåla, men det seier lite om kvifor skandalen fekk vokse fram.

Både Nav-tilsette, leiande politikarar, og fleire trygdeekspertar har gløymd at hovudårsaka til at folk i arbeidsfør alder mottar trygdeytingar er dårleg helsetilstand. Uføretrygd, sjukepengar og arbeidsavklaringspengar er eksplisitte helserelaterte inntektssikringsordningar.

Men også blant inntektssikringsordningar som ikkje er helserelaterte, er helsa til mottakarane svært dårleg. At arbeidsledige har (mykje) dårlegare helse samanlikna med folk som er i jobb, er eit vel etablert forskingsfunn. Eit unikt norsk spørjeskjemadatamateriale viser dessutan at 60 prosent av langtidsmottakarar av økonomisk sosialhjelp skårar over kliniske verdiar for psykiske plagar, og halvparten har kroniske smerter.

Det er altså ei opphoping av helseplagar blant alle dei viktigaste inntektssikringsordningane i Noreg.

Nav-systemet er rigga ut frå eit overordna mål: at mottakarane skal bli økonomisk sjølvforsørgjande. Men personar med dårleg helse er lite attraktive i auga til arbeidsgjevarar: eksperimenter viser at ‘signal’ på dårleg helse i jobbsøknadar fører til markant lågare respons.

For å fortsette å lese denne artikkelen må du logge inn

Denne artikkelen er over 100 dager gammel. Hvis du vil lese den må du logge inn.

Det koster ingen ting, men hjelper oss med å gi deg en bedre brukeropplevelse.

Gå til innlogging med

Vi bruker aID som innloggings-tjeneste, med din aID-konto kan du enkelt logge inn på alle våre sider som krever dette.

Vi bryr oss om ditt personvern

dagbladet er en del av Aller Media, som er ansvarlig for dine data. Vi bruker dataene til å forbedre og tilpasse tjenestene, tilbudene og annonsene våre.

Les mer