Å si om seg selv

Mangfaldige og varierande dikt som ein aldri veit kvar endar.

BOK: Espen Stueland forundrar og forvirrar lesaren på ein svært fruktbar måte med si blanding av intellektuelle, leikne og kjenslenære tekstar i si bok «Å si om seg selv». Poeten går friskt laus på eit mangfald av tema, og varierer også sterkt i skrivestil.

På den måten vert boka med det sentrallyriske ordet «selv» i tittelen eit bilete på det nyanserte og mangfaldige i menneske som ikkje kan setjast på nokon enkel formel.

På sitt djerve vis utfordrar Stueland lesaren og utvidar oppfatninga av kva eit dikt kan vera. Når me trur me har funne ein måte å lesa på, kuttar han brått, grip fatt i ein digresjon og gjer den til eit hovudspor. Og Stueland oppnår dermed å gjera oss både muntre og irriterte.

Heilt uvesentleg

Det som kanskje er den tydelegaste veikskapen, vert likevel at det av og til står nokre dikt på sidene, eller nokre linjer i dikta, som det er lite ved. Det viser noko ved det tilbakevendande problemet ved det ein i dag kallar «å våga å skriva dårleg». Heilt uvesentlege ting, ordspel eller flotte uttrykk som eg ikkje kan sjå er tilført noko gjennom poetens omarbeiding, får då ufortent mykje merksemd. Ein vilje til prat slår igjennom. Men dette er unntaka. Og kanskje naudsynt for å bryta grenser.

Først og fremst opplever ein denne boka som spennande.

Alt kan skje

Vitskapelege problemstillingar og presentasjon av forklaringsmodellar kan brått gli over i detaljar eller tekst på eit anna plan. Ein veit aldri kvar ein endar opp. Han kan fange vårt tradisjonelle behov for syngjande linjer i ei opning som dette: «Jeg trenger poesi slik jeg trenger deg den jeg elsker / jeg trenger prosa slik jeg trenger verden», men diktet slår om, og han siterer etter kvart det han skreiv rett før, og gir det ny ramme.

«Å si om seg selv» er ei bok som fortel at det er lite ein sikkert kan seia om seg sjølv, og alt ein kan seia kan seiast på ein annan måte. Eit sjølv er fylt opp av referansar til alt mogleg anna - og plutseleg er me inne i eit bønerom for muslimar i Frankfurt og nokon har laus mage og gjer frå seg på det vakre knyta teppet. Alt kan skje, og mykje skjer også i desse dikta. Espen Stueland fører eit både tørt og viltert språk. Og om nokon synest alt dette høyrest vel konstruert og tørt ut, så skriv han også veldig sanseleg som til dømes i «På måfå»:

Fra en hage vi gikk forbi

hørte vi flapringen

i en presenning

fastspent

over en båt

ingen spor i snøen

ledet bort dit

et rått gufs slo ut fra kahytten

som var det eneste stedet vi fant

hvor vi kunne kle av hverandre