HØGRESKOLEN: I Høgres skolefyrtårn, Osloskolen, er målstyring organisasjonsforma. Alt skal talfestast og målast, slik vi kjenner att frå Gjørv-rapporten og organiseringa av politiet. Som politet, er lærarane fråteken det faglege skjønn og slik forhindra å gjere ein fullverdig jobb, skriv lektor Simon Malkenes som svar på Erna Solbergs kronikk i forrige veke. Foto: Lise Åserud / NTB Scanpix
HØGRESKOLEN: I Høgres skolefyrtårn, Osloskolen, er målstyring organisasjonsforma. Alt skal talfestast og målast, slik vi kjenner att frå Gjørv-rapporten og organiseringa av politiet. Som politet, er lærarane fråteken det faglege skjønn og slik forhindra å gjere ein fullverdig jobb, skriv lektor Simon Malkenes som svar på Erna Solbergs kronikk i forrige veke. Foto: Lise Åserud / NTB ScanpixVis mer

Besøk den verkelege verda, Erna

Den karismatiske læraren du så nostalgisk minnes hadde ikkje kvardagen full av dokumentasjon, mål, styring og overbooka klasserom. Han jobba aldri i Oslo-skolen.

I din kronikk i Dagbladet 7/9 starter du, Erna Solberg, med å velge ut den viktigste enkeltfaktoren for elevar si læring, nemleg læraren. Allerede her stryk du både i pedagogikk og i å forstå forskningsresultat. Om du ikkje vil gå om att neste skoleår må du følgje godt med no.

Forståinga av verdsleiande forsking må du ha lest i noko du har skrevet sjølv. Skal ein argumentere med John Hattie må ein lese heile setningen, heile boka. Ikkje berre det som ein synes passar sitt eige standpunkt. Det er dette som skil sann innsikt frå meiningar. For om smørbrødlista si (på 138 faktorar som påverkar elevens læringsutbytte) skriv Hattie (eg overset): «Eit av dei store funna gjeld tilbakemelding til elevane. Men, ein skal ikkje berre auke mengden tilbakemelding og tru at alt løyser seg på ein magisk måte. Å finne ei oppskrift, å auke ein faktor, vil ikkje virke i det travle og omskiftelege , mangfaldige og fleirkulturelle klasserom». Med andre ord, det Hattie seier er at der finns inga enkel løysing. Der er ingen enkeltfaktorar.

Simen Malkenes Vis mer

Her er grunnen: Pedagogikk er eit fag som tek utgangspunkt i det mellommenneskelege. Læraren og eleven er subjekt som opptrer i ein kontekst, klasserommet. Den sanne forståing av Hattie fortel at enkeltfaktorane opptrer samstundes, i noko av det mest komplekse som finnes, det mellommenneskelege. Og difor kan ein ikkje skilje ut ein enkeltfaktor, for dei heng saman, i ein samanheng. Det er i denne samanhengen pedagogikk vert utøvd, som situasjonsbestemt mellommenneskeleg handling. Berre slik kan læraren «sjå eleven» og komme han i møte som det unike enkeltmenneske han er. Det gjer ikkje du, Erna. Du overser denne kompleksiteten. I staden reduserere du den til enkeltfaktorar. Og då ser du eleven som ein ting, eit objekt. Som noko ein kan vege og måle. Bort skal det sosiale, læringa og samspelet, fellesskapet og samhaldet i klassen. For hos deg, Erna, inngår eleven i ein subjekt-objekt relasjon. For eleven skal målast, objektiviserast. Og då fjernar du det mellommenneskelege og samstundes pedagogikken. Det er dette som ligg i botn av di eigenproduserte sanning.

Målstyring er organisasjonsforma i Høgres skolefyrtårn, Osloskolen. Målstyringa tingleggjer alle dei relasjonane ein finn i klasserommet. No sist når Osloskolen denne hausten snikinnfører målstyring av den enkelte lærar i det enkelte klasserom. For alt skal talfestast og målast. Problemet med målstyring kjenner vi no att frå Gjørv-rapporten og organiseringa av politiet. Som politet, er lærarane fråteken det faglege skjønn og slik forhindra å gjere ein fullverdig jobb. Men frå toppen ser alt fantastisk ut, det viste politiets egenevaluering og det viser tala som dei BI-utdanna skoleleiararne produserer. Historia viser oss døme på det same. Stalin styrte Sovjetunionen som pioner innan målstyring. Han trudde at kartet viste terrenget. No veit vi at det gjorde det slett ikkje. For slik er det ikkje i den verkelege verda. For kartet ditt passar ikkje med terrenget, Erna.

I den verkelege verda har eg arbeidd i vidaregående skole i Osloskolen sidan 2003. I den verkelege verda gjer stykkprisfinansieringa av Osloskolen at eg har klassar på 31 elevar, andre har 35 - 36 elevar. Og det i vanlege 58 kvadrat store klasserom. I den verkelege verda bytter elevane i Oslo skole til langt utpå hausten slik at klassane aldri blir rolege fellesskap. For i den verkelege verda er det rammene for undervisninga som styrer, ikkje den karismatiske læraren du så nostalgisk minnes. For han du hadde den rette kjemien med og som du elsker faga til hadde ikkje det slik eg har det. Han hadde ikkje overbooka klasserom, han hadde ikkje kvardagen full av dokumentasjon, mål og styring. Han jobba aldri i Osloskolen. Og det er ein grunn til det.

For rammene har Osloskolen sprengt. For Osloskolen er ein bulldoser som harvar over fellesskapet, om det heiter klassefellesskap, sosial læring eller fagforeining. I den verkelege verda er kallet på den karismatiske lærar ei avledning og ein ønskedraum. I den verkelege verda er budsjettkutt og målstyring sakas kjerne. Det gjer arbeidssituasjonen for lærarane du vil satse på nesten umogeleg. Og då er det lett å ty til nostalgi. For kven bryr seg om sanninga så lenge ein kan forkynne frå noko ein har skrevet sjølv.

Følg oss på Twitter

Og til slutt: Norges framtid avhenger ikkje av høgreskolen. Frykta for framtida skapte Høgre etter «PISA-sjokket» ved å koble Norges framtid til PISA-tala, slik du vil «trygge arbeidsplasser og sikre konkurransekraften», seier du. Slik kuppa du skolen, Erna. Slik vaks du deg stor med Høgre. Det du tok var ein skole som til då var svært god på nettopp det å læra saman med andre, i fellesskap, i klassen. For no er ikkje berre eleven ein ting ein skal måle, læraren umyndiggjort og klasserommet eit overbefolka kaos. No plukkar Osloskolen ut ein elite, dei flinkaste av dei alle. Dei vert sendt til Italia der dei rituelt vert innvidd i ei «leiarutdanning» av konsulentselskapet B&E. Dei lærer ei pseudohistorie om leiarskap, at Michelangelo laga David-statua for å «utgjere ein forskjell» og «statsmannskunsten oppsto med Machiavelli», han som kanskje best av alle har skildra mistillit mellom menneske. Det er din skole, Erna. I den verkelege verda.