Blåe blomar, sjølvsagt

Ein velsmakande bukett frå den surrealistiske kameleonen Kool Keith frå Bronx, Jupiter.

I Kool Keiths hus er det interessant å vere — ikkje alltid behageleg, og ikkje alltid til å forstå, men her er alltid mykje.

Keith Thornton frå Bronx, New York starta karrieren i den både lyrisk og beatmessig nyskapande rapgruppa Ultramagnetic MCs (debut: Critical Beatdown, 1988), og har i tillegg gitt ut ei uoverskodeleg mengde plater som soloartist, enten under namnet Kool Keith eller som eitt av sine mange alter ego: Dr. Octagon, Dr. Dooom, Black Elvis m.fl.

Trass dei mange namna er stilen og tematikken stort sett lik for alle. Han rappar mykje om kor flink han er til å rappe, og kor dårlege alle andre er. Elles handlar det ofte om teknologi, vitskap, science fiction, legar med instrumenta sine, sexleiketøy, himmelretningar og mat.

Stilmessig er han ein merkeleg synkopert og økonomisk maksimalist som gjerne legg rima på litt andre plassar enn rapparar flest. Og han bryr seg fint lite om det er 16, 17 eller 21 takter tekst i eit vers; eit vers er ferdig når han har sagt det han skal.

Vekas tekst er frå Dr. Octagon, eit konseptalbum som var ein crossover undergrunnssuksess då det kom i 1996. Doktoren er opprinneleg frå Jupiter, men har kome til jorda gjennom ein fax.

Han er ein sexfiksert og eksperimentell kirurg og gynekolog, ein ikkje heilt tilrekneleg type; ein god del av pasientane hans døyr. Dr. Octagon rappar i eit monotont, til tider uttrykkslaust flow, i skarp kontrast til orda som er svært ekspressive og ofte skaper surrealistiske bilete i hovudet på lyttaren.

Biletstormaren Kool Keith får i skikkelse av Dr. Octagon måla fram ein anakronistisk scenografi, ikkje ulikt det mange filmregissørar innan science fiction gjer: Her er høgteknologi, til og med utstyr som ikkje er oppfunne enno, blanda med gammaldagse, nærmast mellomalderske instrument. Omgrepet biletstormar gir ekstra god meining i «Blue flowers» der legevitskapen har tatt over for religionen: «I'm from the church of the operating room», og det er ikkje langt frå ei nonne til «the nurse with the voodoo curse».

Dei blå blomane, det gule regnet, den lilla innsjøen. Kva vil han med desse fargane? Kanskje berre måle. Fargetemaet er gjennomgåande på heile plata, og doktoren omtalar seg sjølv som ein kameleon. Fargar har alltid mange tolkingsmulegheiter, og er derfor eit godt verktøy for Kool Keith som er god til å vere mangetydig og mystisk.

Det store kunststykket er å gjere det med truverd så det ikkje berre kjennest som billige triks. Då er det endå meir avgjerande enn elles at dei musikalske og rytmiske kvalitetane i teksta er i orden. Og Dr. Octagon høyrest bra ut. Orda hans er sjølvsagde, og vert leverte både overtydande og nonsjalant. Orda her er ikkje berre tilfeldige, dei er perfekt tilfeldige. «Listen to your heartbeat, delete, beep beep — beep!»

Han er ikkje lett å bli klok på, han Keith; kor sjølvbevisst er han?

Ofte opnar tekstane hans for tolkingar som eg ikkje veit om han sjølv har tenkt på. Det er kanskje arrogant av meg å spekulere på dette. Dessutan er det heller ikkje så viktig, og dei manglande svara bidreg berre til det enigmatiske imaget som rappar utan filter.

Som mange andre eksentriske rapparar, er Kool Keith noko til kar i si eiga verd, men òg eit fundamentalt einsamt vesen med ein melankolsk grunntone — godt illustrert i det tragikomiske refrenget i låten «I run rap» av alter egoet Dr. Dooom: «I'm the man of the hour, watching girls taking a shower».