Debatten om Frp

POPULISME: Nesten kvar tredje nordmann støttar no Fremskrittspartiet. Ein del av framgangen skuldast nok ei vel utvikla evne til å slå mynt på framandfrykt og kulturelle motsetningar. Men det er farleg å slå seg til ro med at det er heile forklaringa. Frp er gratispassasjer på ei utvikling som også venstresida må ta sin del av ansvaret for. Politikk er i ferd med å bli ein karriereveg meir enn eit tillitsverv. Når veljarane ønskjer eit skifte og stemmer folk ut av Stortinget, dukkar dei som troll av eske opp i nye posisjonar. Stadig fleire vekslar mellom politikk, forvaltning, konsulentfirma og leiarposisjonar i frivillige organisasjonar. Dei får etter kvart eit omfattande nettverk og blir kreative leiarar med framifrå medietekke. Det er berre ein hake ved denne utviklinga. Politikarane blir ein integrert del av ein medievant elite og står i fare for å miste tilliten blant veljarane. Yrkespolitikarar blir prisgitt det samfunnsbiletet som blir presentert gjennom media, lobbyarbeid og offentlege utgeiingar. Dei misser etter kvart evna til å formulere folks kvardagsproblem som ei politisk utfordring for fellesskapet.

UNDER SKIFTANDE regjeringar har dei folkevalde mista makt, og gitt i frå seg makt. Den siste maktutgreiinga prøvde å provosere fram ein debatt om denne utviklinga. Men dei politiske partia skygga unna diskusjonen om kva dei folkevalde kan og bør styre i dagens samfunn. Mange gjekk derfor inn i valkampen med uklare lovnader om politisk styring. Manglande vilje og evne til å ta opp utfordringane i maktutgreiinga rammar no dei etablerte partia som ein Frp-bumerang. EU-kommisjonen har finansiert eit prosjekt for å kartlegge årsakene til høgrepopulisme. Ikkje uventa viser det seg at skuffelse over dei etablerte partia er ein utløysande faktor. Folk som er i ein vanskeleg situasjon, har gjerne tiltru til fagrørsla og den politiske venstresida. Når forventningane til venstresida ikkje blir innfridde, er vegen til protest og høgrepopulisme kort. Dei etablerte partia vik unna den vanskelege debatten om makt og forankring og kompenserer med medierådgivarar og profileringsekspertar. Samtidig ser vi at politisk journalistikk blir meir og meir lik sportsjournalistikk med fokus på personleg maktkamp framfor politisk innhald. Ikkje rart at folk føler seg som tilskodarar til og ikkje som deltakarar i folkestyret. Og då er det lett å legge i frå seg ansvaret og stemme på dei som lovar mest. Det skal meir enn debatteknikk til for å møte denne utfordringa.