Ei ordentlig flink pike

Må alle «flinke piker» forvandla seg frå interessante kvinner til interiørinteresserte, sjølvpleiande, slankefanatiske småbarnspludrarar ved inngangen til trettiåra?

FLINK PIKE-BOK: Inger Johanne Sæterbakken og Guri Idsø Viken har skrive romanen «Magnhild — en roman om sex, fyll og offentlig forvaltning», om ei ordentlig flink pike. Foto: Nina Hansen
Foto. Nina Hansen / Dagbladet
FLINK PIKE-BOK: Inger Johanne Sæterbakken og Guri Idsø Viken har skrive romanen «Magnhild — en roman om sex, fyll og offentlig forvaltning», om ei ordentlig flink pike. Foto: Nina Hansen Foto. Nina Hansen / DagbladetVis mer

(Dagbladet:) Kulturminister Hadia Tajik har i fleire intervju den siste tida fylt det lett nedlatande omgrepet «flink pike» med eit positivt innhald. Ho vil at flink pike skal bety ei kvinne som jobbar hardt og er god til det ho gjer.

Ho mislikar at «flinke piker» skal betegne overtrente, overambisiøse anorektikarar som på eit tidspunkt møter veggen for så å komme tilbake nokre år seinare som talspersonar for eit rolegare liv i duse fargar og tekopp i sofaen.

Vi møter parodien på desse kvinnene i «Magnhild — en roman om sex, fyll og offentlig forvaltning», skriven av Guri Idsø Viken og Inger Johanne Sæterbakk. Flink var i alle fall hudpleiaren Magnhild møter på fest, men no hadde ho blitt utbrent fordi «Du veit ikke hvor mye folk forteller deg når de ligger der. Jeg blir helt sliten av å ta inn alt».

Romanen om Magnhild er romanen om ei ordentlig flink pike. Ho hadde neppe likt merkelappen, og kanskje ville ho heller klistra den på venninnene sine, som ved inngangen til trettiåra har forvandla seg frå interessante kvinner til interiørinteresserte, sjølvpleiande, slankefanatiske småbarnspludrarar. Dei orkar ikkje snakke om sexlivet sitt, men vil gjerne diskutere om det er ok å forevige morkaka etter ein fødsel.

Den einaste som skil seg ut frå den mengda, er Karen frå kultureliten. Ho er også «flink pike», ho nikkar endåtil hjelpsamt til alle intellektuelle menn når dei greier ut om eit eller anna høgverdig emne som ho truleg har betre greie på sjølv.

Men Magnhild er flink. Ho går på fest og på bar og ho har uansvarleg sex, men ho betaler moroa sjølv med pengar ho har tent i eit ansvarleg yrke. Ho jobbar hardt og vel så det, i motsetnad til kollegaene, som er meir opptatt av å stelle i stand overraskelsesfestar og andre trivselstiltak enn å jobbe, når dei ikkje er dagevis borte frå jobb med sjuke barn. Eller bankar på Magnhilds kontordør for å fortelje henne at ho må bruke smilefjes i e-postar, viss ikkje kan dei tilsette bli redde for at ho er sur på dei. På baksida av boka står det: «Møt Magnhild. Fordi du fortjener det.» «Fordi du fortjener det» heiter det også i gamle reklamar frå Loréal, retta mot kvinner som «lever i tiden og forventer effektivitet».

Det er verken latterleg eller usympatisk at Magnhild lengtar etter ein arbeidsplass som løner hennar arbeidskapasitet og -vilje i staden for å bruke pengane sine på småbarnsforeldres frynsegoder. Vi høyrer ikkje så mykje frå kvinner som henne, og det er befriande at Magnhild kjem på banen med sin imponerande arbeidskapasitet og -moral. Befriande er det også med ein roman som fortel ei historie om abort utan å verken moralisere eller forenkle, men der det å få utført eit slikt inngrep ikkje blir verdsomsnuande. Snarare tvert i mot.

Likevel marknadsfører forlag og forfattarar romanen som ei historie om sex. Magnhild er kvinna som tar for seg, men som ikkje vil ha mann og barn. Slik sett var det framtenkt av Guri Idsø Viken å angripe den amerikanske tv-serien «Girls» for å vere gammaldags. I ein kronikk i VG i februar i år, slo ho fast at «feminister kan sex», og at tv-seriens fokus på usikre, infantile karakterar som prøver å finne seg til rette som vaksne i storbyen, og som stort sett opplever sex som noko kleint, ikkje burde hyllast som nyskapande.

FLINK PIKE: Hadia Tajik er stolt av å bli kalt «flink pike». ?Foto: Nina Hansen
 Foto. Nina Hansen / Dagbladet
FLINK PIKE: Hadia Tajik er stolt av å bli kalt «flink pike». ?Foto: Nina Hansen Foto. Nina Hansen / Dagbladet Vis mer

«Svært mange jenter i 20-åra har vært seksuelt aktive i en god del år», skriv Idsø Viken, og held fram: «De har selvtillit og selvfølelse. De vet hva de vil og kan og er ikke redd for å ta kontroll. De snur ikke rumpa til og lar mannen holde på mens de selv snakker om dagens opplevelse på supermarkedet. Det er på tide at noen lar også disse jentene være seg selv i offentligheten.»

Det er klart Idsø Viken har eit poeng når ho peikar på at slett ikkje alle kjenner seg igjen i dei vimsete unge kvinnene i «Girls». Den intense sjølvgranskinga i serien kan også vere utmattande, og det går også an å legge til at det irriterer at fleire av karakterane — og då ikkje berre dei kvinnelege — er skamlaust avhengige av foreldrenes finansiering av sine ymse forsøk på kunstnarleg aktivitet.

Likevel er ikkje «Magnhild — en roman om sex, fyll & offentleg forvaltning» så frykteleg ulik tv-serien, der unge jenter testar ut relasjonar til menn, der dei veljer, vrakar og blir vraka. Magnhild gjer alt dette, men ho kallar det ikkje å teste ut relasjonar til menn, ho kallar det å «prøve å være monogam» eller så lar ho det berre skure utan å kalle det nokon ting. Trass i ei uttalt målsetting om at Magnhild skal forbli singel, er romanen bygd opp som ein vanleg chick-lit-roman, der spenninga i stor grad består i om ho kjem til å ende opp med han snille eller med han ikkje fullt så snille — eller ingen av dei. Fleire hendingar i boka strittar mot oppfattinga om at singellivet er så saliggjerande som ho stadig understrekar, og det er også ei rekke hendingar som viser at både uavklarte og avklarte relasjonar kan utvikle seg i retningar dei involverte ikkje hadde tenkt på førehand.

Romanen er ikkje god nok til å overtyde meg om at dette er ein medviten strategi. Eg er heller ikkje sikker på om forfattarane er klar over kor inkonsekvent det er at Magnhild ber den tilkomande svigerinna droppe Frp-sympatiane i familiemiddag hos venstreorienterte svigerforeldre, mens ho sjølv dumpar ein kjærast på flekken når han vil at ho skal dempe seg når dei er i middagsselskap hos ein professor han gjerne vil imponere.

Forfattarane skriv stadig kronikkar, i ein av dei hevdar dei at vi treng fleire variantar av lukkelege sluttar. Det er eg einig med forfattarane i, og sjølv om eg synest det er ein feil strategi å bruke chick lit-forma for å motarbeide det gjengse chick lit-innhaldet, så trur eg på at Magnhild er lukkeleg ved romanens slutt. Eg er også einig med forfattarane i at vi treng ei Magnhild.

Personleg føretrekkjer eg likevel forfattarane. Inger Johanne Sæterbakk har vore ein markant prosjektleiar for Språkåret 2013, og viser i denne romanen at bokmål også har variasjonsbreidd og kan vere dialektnært, til dømes med konsekvent bruk av «heim» i staden for «hjem». Guri Idsø Viken er stadig synleg i norske avisspalter med kronikkar som tar sjansar med originale innfallsvinklar, men som likevel er solid underbygde og etterettelege.

Om dei to blir meir synlege med den sånn passeleg gode romanen «Magnhild», så er det berre bra.

Olaug Nilssen er forfatter.