Hauge, Olav H.

Otto Hageberg er professor i nordisk litteratur. Han har presentert Hauge i portrettintervjuet: Olav H. Hauge - lesnad, liv og dikt i Norsk litterær årbok (1986). Her forteller han om forfatteren:

Hvordan ble Olav H. Hauge forfatter?

Hauge har fortalt at han fekk inspirasjon i skulen. Folkeskulelæraren bad dei øva seg i å lesa opp, og det likte han godt. I fjortenårsalderen las han Vinjes Storegut og var sterkt gripen av den; det var då han for alvor lærte seg å skriva på rim. Hauge gjekk lite på skule etter folkeskulen. Han var så dårleg i matematikk, fortel han, difor var han redd å gå på gymnaset, som han kunne få prøvd seg på. Det var ikkje lange vegen frå Ulvik, der han voks opp, til Voss, der det var landsgymnas frå 1916.

Hva tror du var forfatterens størte leseropplevelse?

Det var eit kulturmiljø i Ulvik. Hauge hadde ein onkel, Torfinn Syse, som var storlesar. Olav gjekk ofte dit, og der fann han bøker av Aasen, Vinje, Garborg og andre. Syse hadde også Garborgs omsetjing av Odysseen, og han hadde innbundne årgangar av bladet Fedraheimen. Ein annan ulviking som var velorientert og til hjelp for Olav H. Hauge i bokverda var bibliotekaren i bygda, Magnus Hakestad, som hadde budd mange år i Amerika. Han følgde med i utanlandsk litteratur og introduserte Hauge for t.d. Dickens, Cervantes, Victor Hugo og Martin Andersen Nexø. Særleg dei sto sistnemnde gjorde sterkt inntrykk på unge Olav.

Hauge hadde lettare for språk enn for matematikk. Tidleg tok han til å læra engelsk. Han vanka i prestegarden, og lærte vel litt av presten, som elles introduserte han for Dostojevskij. Ein onkel i Amerika sende heim Hints on writing poetry, dessutan ei diktsamling av Alfred Tennyson, og både det eine og det andre gjorde inntrykk.

Av forfattarar som elles særleg har gjort inntrykk på Hauge er Kristofer Uppdal og Tarjei Vesaas, det er Strindberg og Hölderlin, det er Brecht, og det er dei mange lyrikarane han har omsett til norsk.

Hvordan jobbet Hauge?

Hauge arbeidde i primærnæringa, først og fremst som fruktdyrkar. Han har sjølv fortalt at han ofte hadde med seg ein blyant og eitt eller anna å skriva på medan han var ute og arbeidde. Kom det ein idé, stogga han opp og skreiv det ned. Av og til vart det ståande slik, andre gonger måtte han fila det meir til.