GRADVIS DEMPING:  Ein treng ei gradvis demping for å unngå eit nytt krakk, skriver Fagforbundet ungdom.
GRADVIS DEMPING: Ein treng ei gradvis demping for å unngå eit nytt krakk, skriver Fagforbundet ungdom.Vis mer

Langt fram til desserten

Frå 1. juli 2015 gjekk det frå vondt til verre for dei om lag tjue prosent unge som er avhengig av å gå utanom Finanstilsynets retningsliner til eigenkapitalkrav.

Meninger

Det er tungt å vera ein del av den såkalla dessertgenerasjonen om ein er utan bustad og ikkje har økonomiske musklar som kompenserar for høge bustadprisar og skjerpa krav til eigenfinansiering. Det er som å verta sendt for å ta oppvasken etter foreldregenerasjonens fest før ein sjølv har fått plass ved bordet.

Frå 1. juli 2015 gjekk det frå vondt til verre for dei om lag tjue prosent unge som er avhengig av å gå utanom Finanstilsynets retningsliner til eigenkapitalkrav. Forskriftsfestinga som trer i kraft betyr at vegen til å eigen bustad blir svært mykje lenger.

Stortinget held fast på den lina som seier at dei fleste burde eige sin eigen bustad. Samstundes som ein har hatt dette som mål i heile etterkrigstida, har skiftande politiske fleirtal teke bort fleir og fleir av dei politiske verkemidla dei hadde for å sikre unge høve til å kjøpe og eige.

Målet med norsk bustadpolitikk er framleis den same, sjølv om verkemidla forsvinn. Dette resulterer i store privilegium for dei som enten oppfyller eigenkapitalkravet, eller er blant dei ti prosent som har god nok økonomi til å kunne fullfinansiere ein bustad.

Prisregulering av burettslagsleilegheiter forsvann på 80-talet, medan Husbankens virkeområde har blitt skrenka inn meir og meir, til no å ha tapt så godt som all sin opphavlege funksjon. Når ein og skjerpar inn eigenkapitalkrava verker det som om hovudprioriteringa no er å dempe prisveksten på bustadmarknaden, ikkje å sørgje for at unge i etableringsfasen får ein mogelegheit til å nyte godt av dei fordelane som foreldregenerasjonen har fått og får gjennom å eige.

Det må finnast eit alternativ til å dempe prisveksten som ikkje stengjer ute delar av befolkninga. Det er innlysande for alle som har fulgt prisveksten sidan krakket på midten av 90-talet, at ein treng ei gradvis demping for å unngå eit nytt krakk.

Fagforbundet Ungdom meiner at det kan gjerast ved å slusa ein ny generasjon bustadeigarar inn på marknaden gjennom til dømes «eige til leige», auka regulering av den private utleigemarknaden, eller Husbankfinansierte nybygg.

Det er ikkje eit truverdig politisk mål at alle skal eige bustaden sin, om ein samstundes har tilhøva som skil så brutalt mellom dei som har og dei som ikkje har. Politikarar må inn med andre incentiv enn skattefordelar for bustadeigarane.

Først av alt kan dei byrja med å spørje seg om kva som er gale med ein sosial bustadpolitikk.

Svaret på det vil nok interessere mange unge bustadlause ungdomar som skal stemme i september og som ikkje er nøgd med oppvasken etter at etterkrigsåras dessertgenerasjon.

Lik Dagbladet Meninger på Facebook