Påske:

No reiser dei norske klimaflyktningane heim

Men hadde ikkje fluktruta sørover eksistert, måtte myndigheitene jaggu ha bygt langt fleire omsorgsbustader og sjukeheimar.

Las Palmas: Vakkert. Men no kjem dei heim. Foto: ZM_Photo / Shutterstock / NTB scanpix
Las Palmas: Vakkert. Men no kjem dei heim. Foto: ZM_Photo / Shutterstock / NTB scanpixVis mer
Meninger

Norwegian sin Flight D8 5872, Las Palmas – Oslo, er klar til avgang, og fylgjande refreng surrar og går i hovudet mitt: «No drar dei gamle heim.» Ei kvithåra, låghalt hær med kroppar som sæggar og høg krykkjefaktor. Vi som har kome til dosett-år-og-alder. Eit høyreapparat her. Ein leverflekk der. Hender som skjelv. Rynker som fjellsprekker i kinn som har levd lenge.

Spaltist

Jarl Wåge

er debattant, skribent og tidligere vinner av forteller-konkurransen «Storyslam». Foto: Sunniva Halvorsen

Siste publiserte innlegg

Flyttfuglar som flyktar sørover kvar einaste haust «når nettene blir lange og kulda setter inn». Flyttfuglar med ei innebygd klokke som lokkar og dreg dei mot nord med rykte frå gamlelandet om krokusar, snøklokker, hestehov og at «vårsol i bakkane blenkjer».

Dei er ikkje vinterbleike og gustne - gamlisane som fyller opp dette flyet. Ei heller solariumsfarga eller kunstig Trump-oransje. Men naturleg solbrune. Ikkje rart det når dei har overvintra på soløya framfor nokon. Særleg om dei bur sør på øya, som skryter av å ha verdas beste klima. Og det er der dei bur dei aller fleste. I det veteranane kallar Noregs to sørlegste byar; Puerto Rico og Arguineguin.

Jammen er det eit snev av sanning i det. Det bur tusenvis av norske vêrflykningar der i vinterhalvåret. I ein veritabel norsk ghetto. Ein flyttfuglkoloni med alt som skal til for at ikkje kjensla av å vere i utlandet skal bli for overveldande. Frå norsk tannlege, til helsesenter, bakeri, butikkar med norske matvarer, frisør, kafear og restaurantar. Der kan dei møtast og heie på favorittlaget i fotball på storskjerm-overførte kampar og fylgje med i VM på ski og elles alt som blir overført frå steinrøysa heime.

På julafta kan dei bestille pinnekjøt, ribbe eller lutefisk og kanskje finne mandelen i riskremen.

Når det går mot kveld og ein enda ikkje har fått nok, kan ein avslutte dagen på Lasse Johansens dansebar, eller Tango som det visst heiter no. Der kan ein svinge seg til god gammaldags dansebandmusikk. Ofte med falmande norske stjerner, som til dømes Rune Rudberg, som opptrer der kvar vinter.

I den norske sjømannskyrkja i Arguineguin (namnet er litt misvisande sidan det er sjømenn det er minst av der) kan det på gode dagar vere fleire hundre besøkjande. Då er det vafler og høge smørbrød som gjeld. Og risgraut på laurdagar. I Arguineguin ligg òg Den norske klubben med alt det nordmenn i eksil har bruk for. Så mor sine kjøtkaker er aldri langt unna på dei breiddegrader.

Seriøst. Det er mange slags spørsmål som dukkar opp når ein kjem til øya for fyrste gong. Takk og lov då for fjesboka der ein kan spørre om det aller meste. Som til dømes om nokon veit om seriøse minibankar i Puerto Rico! I motsetnad til useriøse, går eg ut i frå.

«Er det seriøse taxisjåførar i området?» er sjølvsagt òg kjekt å finne greie på. Taxiane på øya har riktignok malt taka i ulike fargar ut i frå kva for ein kommune dei er registrerte i, men ein kan vel aldri vere heilt trygg.

Andre lurer på om det finst seriøse handverkarar å få tak i. «Ja, du veit. Spanjolar er spanjolar.» Det kan òg dukke opp litt snurte spørsmål om kvifor dei ikkje snakkar norsk på postkontoret i Arguineguin.

Elles er ikkje manglande språkkunnskap noko påtrengande problem. I dei «norske byane» treng ein eigentleg ikkje kunne eit ord utanlandsk. Morsmålet er gangbart språk. Til og med kelnarar har tileigna seg eit overflatisk «papegøyenorsk». Difor bur mange der i månadsvis, år etter år etter år, utan å lære eit ord spansk. Kan knapt nok bestille «una cerveza, por favor».

Sjå om dei ikkje veit råd om namna blir for kompliserte òg. I Puerto Rico bur mange i «Agua de la perra». Umuleg å få tunga med på slikt, kan du vite. Så då skiftar dei like godt namn på området. «Nydalen» heiter det no. «Eg skal til Nydalen,» seier dei til drosjesjåføren og forventar sjølvsagt at han veit kvar det er.

At nordmenn er fødde med tursko på beina, er noko alle veit. Så også på Gran Canaria. Der er det tur-vêr heile året. Med t-skjorteføre omtrent kvar einaste dag. Turgåarar har funne ut at dei treng vegvisarar i terrenget. Så dei har plassert ut forseggjorde treskilt med inngraverte namn i området rundt Puerto Rico.

Ikkje «El camino de Santiago», «Montaña de ajos» eller «Finca de Pepa». Langt derifrå. Her er det bramfri sniknoregfisering på gang.

Dei kan leggje turen om «Sjampanjestien», «Norskeplassen», «Mariplass», «Geitefjøset», «Sukkertoppen», «Karpedammen» eller kva dei no har gravert inn.

Etterpå kan dei fortelje på fjesboka at dei søndag gjekk innom den og den plassen, og dermed veit folk kvar ruta gjekk den dagen. I fjor kunne ein turentusiast begeistra fortelje at han hadde produsert femten nye skilt medan han var heime i sommaropplag, så no kunne løypa forlengast.

Det er i sommaropplag dei skal dei som fyller opp Flight D8 5872, Las Palmas-Oslo òg. Flyvertinna annonserer «fest setebelta og rett opp stolryggen». Langt der ned ser eg Noreg i vårskrud, og med eitt forstår eg kvifor Bjørnstjerne Bjørnson valde seg april.

Møysommeleg karrar den kvithåra, låghalte hæren seg av flyet. I det eg stig ut og ser rekkja av rullestolar laina opp for å frakte medpassasjerar gjennom flyplassen sine labyrintar, slår det meg: «Hadde ikkje denne fluktruta sydover eksistert, måtte myndigheitene jaggu ha bygt langt fleire omsorgsbustader og sjukeheimar.»

Lik Dagbladet Meninger på Facebook

Meninger rett i innboksen?

Meld deg på vårt nyhetsbrev for å motta ukens viktigste saker fra Dagbladet Meninger hver fredag. Nyhetsbrevet kan inneholde annonser. Du kan når som helst melde deg av.