TALLKNUST: «Målstyring må handle om å arbeide etter mål, ikkje om å måle og rapportere kvar einaste kvantifiserbare handling», skriver Unio-leder Anders Folkestad.
TALLKNUST: «Målstyring må handle om å arbeide etter mål, ikkje om å måle og rapportere kvar einaste kvantifiserbare handling», skriver Unio-leder Anders Folkestad.Vis mer

Tragikomisk målstyring

Viss det media har skrive om denne saka er tilnærma rett, er det beint fram galskap sett i system.

Meninger

«Jeg har møtt elever som kom seg gjennom skolen takket være en engasjert lærer.» Det var nok mange lærarar - og andre - som likte orda frå statsminister Erna Solberg i nyttårstalen. Engasjerte lærarar fortener støtte frå eigen arbeidsgjevar. Slik er det ikkje alltid. Det viser mellom anna den målstyringsfarsen som no blir avdekka i Sandefjord kommune.

Fleire media har slått opp at to lærarar er truga med oppseiing av arbeidsgjevaren sin, Sandefjord kommune. Fleire skal også vere i faresonen. Slikt er alvorleg. Då må ein tru at det er grov tenesteforsøming som ligg bak.

Men «brotsverket» desse to er skulda for er å nekte å følgje opp eit omfattande rapporteringsregime kommunen har vedtatt. Lærarane i kommunen skal rapportere på kvar einskild elev i eit omfang som mildt sagt verkar tragikomisk. Viss det media har skrive om denne saka er tilnærma rett, er det beint fram galskap sett i system.

Det er kommunen, ikkje lærarane, som er ute av kurs. Dei styrande, enten det er politikarar eller administrasjon, har visst ikkje fått med seg styrings- og rapporteringsdebatten som har gått føre seg det siste året. Kritikken mot detaljprega målstyring har vore massiv.

Unio er ikkje mot all målstyring. Men målstyring må handle om å arbeide etter mål, ikkje om å måle og rapportere kvar einaste kvantifiserbare handling. Som professor Åge Johnsen skreiv i ein kronikk: «Problemet er at dette systemet med altomfattende målformuleringer, detaljerte aktivitetsregistreringer og rapportering for kontrollformål, ikke er målstyring slik mange synes å tro, men snarere aktivitetsstyring, (sentral) planlegging eller i beste fall stram politisk detaljstyring».

På sitt beste inneber målstyring at styresmakter eller lokal leiing, arbeider fram gode strategiske mål, og at kompetente tilsette får tillit til å avgjere korleis måla best kan oppfyllast. Vi har fått altfor sterkt fokus på resultat som kan teljast - altså kvantitative resultat - framfor kvalitative. Og ein kontrollkultur som altfor ofte signaliserer mangel på tillit til dei tilsette. Målstyringa har dessuten kome i vanry, fordi den blei innført og praktisert parallelt med og som eit element i New Public Management.

I Sandefjord argumenterer ikkje kommuneleiinga fagleg for vedtaka sine. I staden tyr ein til trugsmål eller formalisme. I Sandefjord bør ein no skaffe seg nye vedtak. Hent, om nødvendig, fram ein viktig fjellvettregel, og innsjå at det er best å snu, og det raskt. Lærarane fortener derimot ros og støtte.