Virile vers og visjonar

Bertrand Besigye debuterte i 1993 og fekk fortent merksemd og debutantpris.

BOK: Andreboka ser ut som ei lærebok for ungdomsskulen, men kvalitetane frå den første boka er til stades i rikt monn.

Ein inderleg og grensesprengjande vitalitet og ein rytmisk allitterasjon gjennomstrøymer dei mange gode og amoralske tekstane. Med sine «gigantiske stjerneskjønnhetsorgasmer» kastar Besigye seg inn i nokre skildringar av urbant natteliv som saknar sidestykke i vår lyrikkhistorie. Men ordsamansetninga fortel også at veikskapane i hans metode er tydeleg til stades. Han piskar dikta fram til dei vippar over kanten av klisjeane sitt stup.

Men for kvar gong det skjer, har han også skrive dunkande, dundrande diktlinjer av urein poesi, full av galskap og drifter.

Han kan med forelsking mana fram regndropane mot paraplyen, og skapar mange treffande bilete av «byens betongknokler». Men nokre av tekstane minner rett nok sterkt om fragment frå havarerte romanar, og formproblemet slår imot oss.

Å samanlikna med Whitman, slik forlaget gjer, vert litt feil. Whitman var full av medynk og oppteken av vanlege handverkarar, der Besigye skildrar ekstreme eksistensar; stripparar, vampyrar og egyptiske solprinsesser.

Dei han skriv om, er ofte prega av uforløyst dualisme. Dei kan ha ein solvisjon, men er ekstremt opptekne av overflate, av lateks, gotheffektar og valdsromantisk erotikk.

I jakta på ekstasen, som òg vert knytt opp til sola, hamnar dei i ei keisam krinsing kring paring og rus. Lysvisjonen vert knytt til pisk, brandy, ståpikk og fittesleiking på ein måte som er sjeldan i norsk lyrikk. Denne futurismens vitalitet ender i ein fascistoid fascinasjon av styrke og vald.

Besigye presenterer oss for ei verd som er ei blanding av Bente Müller og Bukowski i ein pubertal fantasypornofilm skapt av de Sade og Blake. Mange dikt postulerer ein kosmisk einskap mellom alt og alle, men visse ting har likevel ikkje nokon plass; dei som produserer brandyen og skinnjakkane. Det er ingen hymne til nokon «working class hero» her.

Ein opplever at trua på styrke og overmenneske, diamantmenneske, virilitet og einartenking går inn i ein symbiose med aggresjonserotikk og valdsmetaforar.

Besigye illustrerar sjølvsagt at det under dette ligg ein impulsiv og overforenklande konsumideologi som er prisgitt eit egoistisk jag etter sjølvtilfredsstilling. Ein finn dikt som viser forakt for vanlege menneske på t-banen, og dikt som proklamerer solidaritet med strippersker og gatehorer. Me står att med ein ideologi der outsideren er heva over vanlege placebomenneske. Men dikta skildrar også den undergangskjensla og angsten dette fører med seg.

I denne urbane settinga vert det smått med tilbeding av det sollyset faktisk kan produsera. Når naturen dukkar opp, er det som ei tekstmelding.

Dette er langt på veg ei medrivande diktsamling som fører lesaren av garde på bølgjer av dikt, fram til eit punkt der ein lurer på korleis ein kom hit, og sjølv må tilføra teksten den refleksjonen og meditasjonen som manglar.